Cái Tôi Cá Nhân Trong Phong Trào Thơ Mới

Ban biên tập xin giới thiệu bài bác viết của tác giả Bảo Châu về “Cái giỏi của Thơ mới”. Trong bài xích viết này, tác giả đã tập trung làm so sánh những nội dung như: sự khẳng định “cái tôi”, nỗi buồn cô đơn, cảm hứng thiên nhiên và tình thương cũng như đề cập đến một số đặc sắc về nghệ thuật vào Thơ mới.

Bạn đang xem: Cái tôi cá nhân trong phong trào thơ mới


Ngày nay, khi nhắc đến hai từ “Thơ mới”, ngay lập tức lập tức người ta nghĩ ngay đến một thời kì vào tiến trình phát triển rực rỡ của lịch sử văn học dân tộc. Người ta lại biết đến Thơ mới qua các bài thơ tiêu biểu của những tác giả nổi danh như Xuân Diệu, Thế Lữ, Huy Cận, Chế Lan Viên, Đông Hồ, Nguyễn Nhược Pháp, Lưu Trọng Lư, Nguyễn Bính… Nhưng không nhiều người biết được rằng, để gồm được một phong trào thơ với đúng như thương hiệu gọi của nó, thế hệ văn nghệ sĩ thời bấy giờ đã trải qua những bước thăng trầm như thế như thế nào.

Thật vậy, phong trào Thơ mới (1932 – 1945) khi đang còn vào thời kì “trứng nước” đã phải đối mặt với không ít những ý kiến, quan tiền điểm phản đối gay gắt , mạnh mẽ của “thơ cũ”. Xã hội truyền thống Việt Nam chưa “mang đến phép”, chưa “chuẩn bị” để làm một cuộc “phương pháp mạng trong thi ca”. Vì vậy, vào một ngày nọ (10 – 3 – 1932) “Cuộc bí quyết mạng trong thi ca đã nhóm dậy” (Hoài Thanh hao – Hoài Chân). Lần đầu tiên trong thành trì thơ cũ hiện ra một lỗ thủng với bài thơ “Tình già” của Phan Khôi bên trên tờPhụ nữ Tân văn. Nói như Huy Cận vào bài vạc biểu nhân kỉ niệm 60 năm phong trào Thơ mới (15 – 02 – 1992) “Bây giờ đây, Thơ mới đã nghiễm nhiên nằm vào văn mạch dân tộc và là một chương rất quan lại trọng trong lịch sử văn học nước công ty. Nhưng hồi đó (1932) Thơ mới là nỗi niềm, thái độ, là một cuộc ra trận của cả một thế hệ văn chương, một lực lượng trẻ văn hoá dân tộc quyết đổi mới cả một nền văn thơ, văn chương đã mỏi mòn, khô cứng, bạc màu”.

Tổng kết về Thơ mới, Hoài Thanh khô, Hoài Chân trongThi nhân Việt Namđã khẳng định: “Không lấy một người so sánh với một người, hãy lấy thời đại so sánh với thời đại. Tôi quyết rằng chưa tất cả thời đại như thế nào nhiều chủng loại như thời đại này trong lịch sử thi ca Việt Nam. Chưa bao giờ người ta thấy xuất hiện thuộc một lần một hồn thơ rộng mở như Thế Lữ, mơ màng như Lưu Trọng Lư, hùng tvậy như Huy Thông, trong trắng như Nguyễn Nhược Pháp, ảo não như Huy Cận, quê mùa như Nguyễn Bính, kì dị như Chế Lan Viên và tha thiết, rạo rực, băn khoăn như Xuân Diệu”.

*
Thơ mới tạo lập cùng chứa đựng nhiều nỗi niềm, là một trào lưu thơ, một nền thơ, những nhà Thơ mới có quan liêu điểm thẩm mĩ, bao gồm những cách thể hiện riêng biệt được định hình thông qua những đơn vị thơ tiêu biểu, từ đó đưa ra phối cả nền thơ.

1. Sự khẳng định “chiếc tôi”

Trước hết, Thơ mới thể hiện “chiếc tôi” cá nhân (In-di-vi-du) một phương pháp rõ rệt. “Cái tôi” vào Thơ mới bao gồm chiếc tinch tươm, tinc tường của nó và loại lớn muốn hòa lẫn đại dương, muốn đẩy xa ko ngừng cả lớp sóng của cả trường giang. “Cái tôi” Khi vừa mới vạc hiện ra, nó đã đem lại cho ta nhiều giá bán trị mới. Nó thể hiện sự cải tiến của thơ bởi vì cuộc đời cùng lẽ sống. “Cái tôi” vào Thơ mới xuất hiện gắn liền với từng lớp thị dân, gắn với nền văn minh công nghiệp, đó vừa là sản phẩm, vừa là chủ thể của nền văn hoá mới. Các đơn vị Thơ mới đều tất cả ý thức khẳng định mình như một thực thể duy nhất không lặp lại.

Nền văn học trung đại trong khuôn khổ chế độ phong kiến chủ yếu là một nền văn học phi té. Sự cựa quậy, bứt phá search đến bản bửa đã không nhiều nhiều xuất hiện vào thơ Hồ Xuân Hương, Nguyễn Công Trứ,… Đến trào lưu Thơ mới, “mẫu tôi” ra đời đòi được giải pngóng cá nhân, bay khỏi luân lí lễ giáo phong kiến chính là sự tiếp nối với đề cao dòng bản vấp ngã đã được khẳng định trước đó. Đó là một sự lựa chọn khuynh hướng thẩm mỹ và tư duy nghệ thuật mới của những bên Thơ mới.Ý thức về “cái tôi” đã đem đến một sự đa dạng phong phú vào biện pháp biểu hiện. “Cái tôi” với tư giải pháp là một bản thể, một đối tượng nhận thức và phản ánh của thơ ca đã xuất hiện như một tất yếu văn học. Đó là bé người đậm chất ngầu và cá tính, bé người bản năng chứ ko phải nhỏ người ý thức nghĩa vụ, giờ đây nó đàng hoàng bước ra “trình làng” (chữ sử dụng của Phan Khôi). Xuân Diệu – “nhà thơ mới nhất trong những công ty Thơ mới” (Hoài Thanh) lên tiếng trước:

“Tôi là bé chlặng đến từ núi lạ,

Ngứa cổ hót chơi”

(Lời thơ vào tập gởi hương)

hay:

“Tôi là bé nai bị chiều đánh lưới,

Không biết đi đâu, đứng sầu bóng tối”

(khi chiều giăng lưới)

Có khi đại từ nhân xưng “tôi” chuyển thành “anh”:

“Anh nhớ tiếng, anh nhớ hình, anh nhớ ảnh.

Anh nhớ em, anh nhớ lắm em ơi!”

(Tương tư chiều)

Thảng hoặc tất cả lúc lại là “Ta”:

“Ta là Một, là Riêng là Thứ Nhất.

Không gồm đưa ra btrần bạn nổi thuộc ta”

(Hy Mã Lạp sơn)

Thơ mới đề cao “loại tôi” như một sự cố gắng cuối cùng để khẳng định bản bổ của mình cùng mong muốn được đóng góp vào “văn mạch dân tộc”, mở đường mang đến sự phạt triển của thi ca Việt Nam hiện đại.

2 . Nỗi buồn cô đơn

Trong bàiVề mẫu buồn vào Thơ mới, Hoài Chân cho rằng “Đúng là Thơ mới buồn, buồn nhiều”, “Cái buồn của Thơ mới không phải là chiếc buồn ủy mị, bạc nhược nhưng mà là chiếc buồn của những người bao gồm trung ương huyết, đau buồn bởi bị bế tắc chưa kiếm tìm thấy lối ra”.

Xem thêm: Walt_ Disney Các Phim Đã Sản Xuất, Danh Sách Các Phim Hoạt Hình Chiếu Rạp Của Disney

“Cái tôi” trong Thơ mới trốn vào nhiều nẻo đường không giống nhau, ở đâu cũng thấy buồn cùng cô đơn. Nỗi buồn cô đơn tràn ngập trong cảm thức vềTiếng thuvới hình ảnh:

“Con nai kim cương ngơ ngác

Đạp trên lá rubi khô”

(Lưu Trọng Lư)

Với Chế Lan Viên đó làNỗi buồn thương nhớ tiếc dân Hời(dân Hời tức là dân Chàm):

“Đường về thu trước xa xăm lắm

Mà kẻ đi về chỉ một tôi”

Nghe một tiếng kê gáy bên sông, Lưu Trọng Lư cảm nhận được nỗi buồn “Xao xác gà trưa gáy óc nùng” còn Xuân Diệu lại thấy “Tiếng con gà gáy buồn nghe như máu ứa”. Về điều này, Hoài Chân đến rằng “Xuân Diệu phải là người buồn nhiều, đau buồn nhiều mới viết được những câu thơ nhức xương như: “Thà một phút huy hoàng rồi chợt tối. Còn hơn buồn le lói suốt trăm năm”.

Nỗi buồn cô đơn là cảm hứng của chủ nghĩa lãng mạn. Với những nhà Thơ mới, nỗi buồn ấy còn là phương pháp giải bay trung khu hồn, là niềm ước ao ước được trải lòng với đời cùng với bao gồm mình.

Lưu Trọng Lư đã “mỉm cười trong trúc đau thương”. Đồng thời, các đơn vị Thơ mới quan lại niệm rằng cô đơn, buồn đó là chiếc đẹp. Huy Cận đã từng bảo rằng “Cái đẹp bao giờ cũng hơi buồn”. Những quan liêu niệm ấy bao gồm lẽ được khởi nguồn từ phương Tây khi bên thơ Mĩ Edgar Allan Poe đã từng nói: “Giọng điệu buồn là giọng điệu ưa thích hợp với thơ ca”. Rõ ràng, lúc quan lại niệm như vậy thì việc thể hiện thế giới tự nhiên cũng đồng thời mang đến việc bộc bạch tâm trạng. Huy Cận đã phải thốt lên:

“Hồn đơn chiếc như đảo rời dặm biển”

(Mai sau)

Cả một thiên cổ sầu ngìn năm dồn chất vào trong một trung tâm hồn thơ. Hoài Tkhô nóng đã nhận xét trongThi nhân Việt Nam rằng: “Các cụ bên ta khi quan sát thấy một cô gái xinc đẹp thì gồm cảm giác tội lỗi”. Nhưng thôn hội đã đổi mới rồi, “Một buôn bản hội mới xuất hiện nuốm thế mang đến thôn hội truyền thống. Một ý thức hệ mới đang ra đời rứa mang lại ý thức hệ cố hữu. Một bé người mới – dầu chưa phải là đa số quốc dân đang muốn hướng cuộc sống theo ý của họ. Những nhỏ người “ở công ty Tây, đội mũ Tây, đi giày Tây, mặc áo Tây…”.

Các đơn vị Thơ mới say sưa viết về những mối tình dang dở. Họ quan liêu niệm:

“Tình chỉ đẹp khi còn dang dở

Đời mất vui Lúc đã vẹn câu thề”

(Ngập ngừng – Hồ Dzếnh)

Vũ Hoàng Chương như mất hết cả niềm đam mê, khi:

“Em ơi lửa tắt bình khô cạn

Đời vắng em rồi say với ai?”

(Đời vắng em rồi)

Hàn Mặc Tử cũng “hoá dại khờ”:

“Người đi một nửa hồn tôi mất

Một nửa hồn tôi hóa dại khờ”

(Những giọt lệ)

Chủ nghĩa lãng mạn thường viết về những đề tài vạn vật thiên nhiên cùng tình yêu, xuất xắc vạn vật thiên nhiên cùng tình thân là đề tài rất phù hợp với những đơn vị thơ. Bởi vậy, Hoài Tkhô nóng đã từng khen nhị câu thơ giỏi nhất vào nền thơ ca viết về đề tài ngày thu của Bích Khê:“Tôi đã gặp trongTinh huyếtnhững câu thơ tuyệt vào bậc nhất trong thơ Việt Nam: “Ô! Hay buồn vương cây ngô đồng. Vàng rơi! Vàng rơi! Thu mênh mông”.

Thơ mới nói thông thường thường thích những cảnh “sông dài trời rộng”, những cảnh gợi cho người ta cảm giác rưng rưng, man mác, cô đơn… Các công ty Thơ mới say mê những đêm trăng lạnh, những buổi chiều tà mà tiêu biểu là Huy Cận với bài xích Tràng giang:

“Lòng quê dợn dợn vời bé nước,

Không khói hoàng hôn cũng nhớ nhà”

3. Cảm hứng về vạn vật thiên nhiên với tình yêu

Ngay từ Khi ra đời, Thơ mới đã đổi mới cảm xúc, đã tạo ra một cảm xúc mới trước cuộc đời và trước thiên nhiên, vũ trụ. Cảm hứng về thiên nhiên với tình thân đã tạo đề nghị bộ mặt riêng mang lại Thơ mới. Đó là vẻ đẹp tươi mới, đầy hương sắc, âm tkhô giòn, tràn trề sự sống.

Đây là cảnh mưa xuân vào thơ Nguyễn Bính:

“Bữa ấy mưa xuân phơi phới bay

Hoa xoan lớp lớp rụng rơi đầy”

(Mưa xuân)

Và đây là hình ảnh buổi trưa hè:

“Buổi trưa htrằn nhtrằn nhẹ vào ca dao.

Có cu gáy và bướm tiến thưởng nữa chứ”

(Đi giữa đường thơm – Huy Cận)

Trong thơ Chế Lan Viên có không ít những hình ảnh như:

“Bướm xoàn nhè nhẹ bay ngang bóng

Những khóm tre cao rủ trước thành”

(Thu (I))

Tất cả gợi lên hình ảnh quê hương bình dị, thân thuộc với mỗi người Việt Nam. Những cung bậc của tình cảm đã làm thăng hoa cảm xúc những công ty Thơ mới.

“Ông hoàng của thơ tình” Xuân Diệu bộc bạch một biện pháp hồn nhiên:

“Tôi khờ khạo lắm, dở người ngơ quá

Chỉ biết yêu thương thôi chẳng biết gì”

(Vì sao?)

Khác với Xuân Diệu, nhà thơ Chế Lan Viên cảm nhận thân phận bằng nỗi cô đơn sầu não:

“Với tôi tất cả như vô nghĩa

Tất cả ko không tính nghĩa khổ đau”

(Xuân)

Nói chung, Thơ mới thể hiện nỗ lực sáng tạo hình thức thơ ca. Có thể nói vào Thơ mới, bao gồm nhiều câu thơ rất mới lạ so với thơ ca truyền thống. Cái mới ấy được biểu hiện trong bí quyết thể hiện của các công ty thơ chịu ảnh hưởng bởi Baudelaire và trường phái tượng trưng Pháp, với những câu thơ đầy tính “nổi loạn” như:

“Ô kìa! Bóng nguyệt trần truồng tắm

Lộ dòng khuôn vàng dưới đáy khe”

(Bẽn lẽn – Hàn Mặc Tử)

Và đây là những câu thơ trọn vẹn mới lạ của Xuân Diệu:

“Hơn một loài hoa đã rụng cành

Trong vườn sắc đỏ rủa color xanh”

(Đây ngày thu tới)

4. Một số đặc sắc về nghệ thuật

Thơ mới là một bước phân phát triển quan tiền trọng trong tiến trình hiện đại hóa nền văn học nước bên những năm đầu thế kỉ XX với những cuộc cách tân nghệ thuật sâu sắc.

Về thể loại, ban đầu Thơ mới phá phách một cách pđợi túng bấn nhưng dần dần trở về với các thể thơ truyền thống quen thuộc thuộc như thơ ngũ ngôn, thất ngôn, thơ lục chén bát. Các bài bác thơ ngũ ngôn cóTiếng thu(Lưu Trọng Lư),Ông đồ(Vũ Đình Liên),Em đi cvào hùa Hương(Nguyễn Nhược Pháp)… Các nhà thơ Huy Cận, Xuân Diệu, Chế Lan Viên, T.T.Kh chủ yếu viết theo thể thơ thất ngôn, còn Nguyễn Bính, Thế Lữ lại sử dụng thể thơ lục chén bát v.v…

Cách hiệp vần vào Thơ mới rất đa dạng chủng loại, không nhiều sử dụng một vần (độc vận) mà lại dùng nhiều vần như vào thơ cổ phong trường thiên: vần ôm, vần lưng, vần chân, vần liên tiếp, vần gián bí quyết hoặc không áp theo một trật tự nhất định:

“Tiếng địch thổi đâu đây

Cớ sao nghe réo rắt

Lơ lửng cao đưa tận chân trời xanh ngắt

Mây bay… gió quyến, mây bay

Tiếng vi vút như khoan như dìu dặt

Như hắt hiu cùng hơi gió heo may”

(Tiếng trúc tuyệt vời – Thế Lữ)

Sự kết hợp giữa vần với thanh điệu tạo cần đến Thơ mới một nhạc điệu riêng.

Đây là những câu thơ toàn tkhô giòn bằng:

“Sương nương theo trăng ngừng lưng trời

Tương tư nâng lòng lên chơi vơi” (Xuân Diệu)

hay:

“Ô hay! Buồn vương cây ngô đồng

Vàng rơi!

Vàng rơi!

Thu mênh mông”(Bích Khê)

Ngoài việc sử dụng âm nhạc, Thơ mới còn vận dụng bí quyết ngắt nhịp một phương pháp linc hoạt:

“Thu lạnh / càng thêm nguyệt tỏ ngời

Đàn tởm như nước / lạnh / trời ơi!” (Xuân Diệu)

Ở một phương diện khác, cuộc cải tiến về ngôn ngữ Thơ mới diễn ra khá rầm rộ. Thoát khỏi tính quy phạm chặt chẽ và hệ thống ước lệ dày đặc của “Thơ cũ”, Thơ mới mang đến đến người đọc một thế giới nghệ thuật giàu giá bán trị tạo hình với gợi cảm sâu sắc:

“Con đường nhỏ nhỏ, gió xiêu lòng xiêu

Lả lả cành hoang nắng trở chiều” (Xuân Diệu)

hay:

“Mưa đổ bụi êm êm trên bến vắng

Đò biếng lười nằm mặc dưới sông trôi” (Anh Thơ)

Sự nhiều chủng loại về thể loại, vần và nhạc điệu thuộc với tính hình tượng, cảm xúc của ngôn ngữ đã tạo đề nghị một phong thái diễn đạt tinh tế, bằng cảm giác, bằng màu sắc sắc hội họa của thơ mới. Đây là bức ttinh quái “Mùa xuân chín” được Hàn Mặc Tử cảm nhận qua color sắc cùng âm thanh:

“Trong làn nắng ửng, sương mơ tan

Đôi mái nhà tranh con lấm tấm vàng

Sột soạt gió trêu tà áo biếc

Trên dàn thiên lý. Bóng xuân sang”

Thơ mới ảnh hưởng thơ Đường hơi đậm đường nét. Sự gặp gỡ giữa thơ Đường cùng Thơ mới chủ yếu ở thi tài, thi đề. Các đơn vị thơ mới chỉ tiếp thu cùng giữ lại những mặt tích cực, tiến bộ của thơ Đường trong các sáng tác của Đỗ Phủ, Lý Bạch, Bạch Cư Dị,… Trong bàiTràng giang, Huy Cận mượn tứ thơ của Thôi Hiệu để bày tỏ lòng yêu thương nước:

“Lòng quê dợn dợn vời bé nước

Không sương hoàng hôn cũng nhớ nhà”

Nếu sự ảnh hưởng thơ Đường khiến cho thơ tiếng Việt càng đa dạng phú quý thêm, tinc tế hơn thì sự ảnh hưởng thơ ca lãng mạn Pháp góp phần cho Thơ mới sáng tạo về thi hứng, bút pháp và cách diễn đạt mới lạ, độc đáo. Một vào những đơn vị thơ đầu tiên chịu ảnh hưởng sâu sắc thơ Pháp là Thế Lữ, Huy Thông, về sau là Xuân Diệu, Hàn Mặc Tử,…

Trong bài “Thơ mới – cuộc nổi loạn ngôn từ” Đỗ Đức Hiểu nêu nhận xét về hệ thống ngôn từ Thơ mới “Thơ mới là bản hòa âm của nhị nền văn hóa cách nhau chừng vời vợi, là bản giao hưởng cổ và hiện đại”. Đó là sự giao trét tiếng Việt với thơ Đường và thơ ca lãng mạn Pháp thế kỷ XIX. Sự ảnh hưởng thơ Đường cùng thơ ca lãng mạn Pháp đối với trào lưu Thơ mới không tách bóc rời nhau. Điều này đến thấy tác động cùng ảnh hưởng từ nhiều phía đối với Thơ mới là một tất yếu vào quy trình hiện đại hóa thơ ca. Chính sự kết hợp Đông -Tây nói bên trên đã tạo cần bản sắc dân tộc và sức hấp dẫn riêng rẽ của Thơ mới.

Sau 88 năm, kể từ Khi ra đời cho đến ni, Phong trào thơ mới đã tất cả chỗ đứng vững chắc vào đời sống văn học dân tộc. Qua thời gian, những giá chỉ trị tốt đẹp của Phong trào Thơ mới Việt Nam 1932-1945 càng được thử thách và có sức sống lâu bền trong tim những thế hệ người đọc.